Tranh Chấp Di Chúc tại NSW: Yêu Cầu Cấp Dưỡng Gia Đình

Mất đi người thân đã đủ khó khăn, chưa kể cảm giác rằng di chúc không đối xử công bằng với bạn. Nếu bạn đang cân nhắc khởi kiện tranh chấp di chúc tại NSW, cần hiểu rằng pháp luật trao cho một số người quyền nộp đơn lên Tòa Án Tối Cao (Supreme Court) để xin được cấp thêm từ di sản, nhưng chỉ trong một thời hạn nghiêm ngặt. Bài viết này chỉ là thông tin chung và không thay thế tư vấn pháp lý về hoàn cảnh của bạn.

Bạn có thể tranh chấp di chúc tại NSW không?

Có hai cách chính để một di chúc bị thách thức:

• Thách thức về tính hợp lệ. Cách này lập luận rằng di chúc không phải là văn bản hợp lệ, ví dụ vì di chúc không được ký và làm chứng đúng cách, vì người lập di chúc thiếu năng lực tâm thần, vì có sự ảnh hưởng không chính đáng (undue influence), hoặc vì đó không phải là di chúc cuối cùng của người đó.
• Đơn yêu cầu cấp dưỡng gia đình (family provision claim). Cách này không cho rằng di chúc vô hiệu. Thay vào đó, cách này lập luận rằng di chúc (hoặc các quy tắc áp dụng khi không có di chúc) không dành sự cấp dưỡng đầy đủ cho việc chu cấp, giáo dục hoặc thăng tiến trong cuộc sống một cách thích đáng của người nộp đơn.

Hầu hết các tranh chấp tại NSW là đơn yêu cầu cấp dưỡng gia đình, được nộp theo Đạo luật Thừa Kế (Succession Act 2006) của NSW.

Ai có thể nộp đơn yêu cầu cấp dưỡng gia đình?

Chỉ một số người nhất định, gọi là người đủ điều kiện (eligible persons), mới có thể nộp đơn. Họ gồm:

• vợ/chồng hoặc bạn đời de facto của người đã mất;
• con của người đã mất;
• vợ/chồng cũ;
• người phụ thuộc tài chính vào người đã mất và là cháu hoặc sống chung hộ gia đình; và
• người có mối quan hệ cá nhân thân thiết với người đã mất vào thời điểm qua đời.

Là thành viên gia đình không đương nhiên khiến bạn đủ điều kiện, và đủ điều kiện không bảo đảm thành công. Anh chị em ruột, bạn bè và họ hàng khác thường sẽ không đủ điều kiện trừ khi thuộc một trong các nhóm này.

Thời hạn: hãy hành động nhanh chóng

Đơn yêu cầu cấp dưỡng gia đình nói chung phải được nộp lên tòa trong vòng 12 tháng kể từ ngày người đó qua đời. Đây là thời hạn nghiêm ngặt, và được tính từ ngày mất, không phải từ ngày probate được cấp hay ngày di chúc được đọc.

Tòa án có một số quyền gia hạn thời gian, nhưng việc gia hạn không tự động và có thể bị từ chối. Đây là rủi ro mà không ai nên trông cậy vào. Nếu bạn nghĩ mình có thể có quyền yêu cầu, hãy trao đổi với luật sư càng sớm càng tốt. Chờ xem sự việc diễn biến ra sao, hoặc hy vọng các cuộc thảo luận trong gia đình sẽ giải quyết được vấn đề, có thể khiến bạn mất hoàn toàn quyền lợi của mình.

Tòa án xem xét những gì?

Trước tiên, tòa án quyết định liệu người nộp đơn có phải là người đủ điều kiện không và liệu đã có sự cấp dưỡng đầy đủ cho họ chưa. Tòa xem xét toàn bộ bức tranh, và các yếu tố gồm:

• mối quan hệ giữa người nộp đơn và người đã mất, cùng mọi nghĩa vụ mà người đã mất có đối với họ;
• quy mô và bản chất của di sản;
• tình hình tài chính, tuổi tác, sức khỏe và mọi khuyết tật của người nộp đơn;
• mọi đóng góp mà người nộp đơn đã thực hiện cho tài sản hoặc phúc lợi của người đã mất;
• mọi sự cấp dưỡng mà người đã mất đã dành cho người nộp đơn khi còn sống; và
• nhu cầu của những người khác có thể có yêu cầu đối với di sản.

Nếu tòa quyết định cần cấp thêm, tòa có thể ra lệnh chi tiền hoặc tài sản từ di sản. Trong một số trường hợp, tòa cũng có thể coi một số tài sản đã được xử lý trước khi chết là một phần của di sản giả định (notional estate), để có thể dùng tài sản đó thi hành lệnh.

Quy trình như thế nào?

Các đơn yêu cầu được xét xử tại Phân Tòa Công Bình (Equity Division) của Tòa Án Tối Cao. Nhiều vụ việc được giải quyết trước phiên xét xử cuối cùng, thường thông qua hòa giải, là hình thức được khuyến khích và có thể tiết kiệm thời gian, chi phí và căng thẳng trong gia đình. Nếu không đạt được thỏa thuận, thẩm phán sẽ quyết định vụ việc.

Chi phí và rủi ro

Chi phí pháp lý không phải lúc nào cũng được lấy từ di sản. Người nộp đơn không thành công có thể phải tự trả chi phí của mình và có thể cả chi phí của bên kia, dù tòa án có quyền quyết định về chi phí. Trước khi bắt đầu yêu cầu, bạn nên hiểu rõ các điểm mạnh, điểm yếu và chi phí có thể xảy ra.

Nếu bạn là người thi hành di chúc

Nếu bạn là người thi hành di chúc của một di sản và có yêu cầu được nộp hoặc bị đe dọa nộp, bạn có nghĩa vụ hành động cẩn trọng. Phân chia di sản quá sớm có thể khiến bạn đối mặt với rủi ro cá nhân, vì vậy bạn nên xin lời khuyên trước khi phân chia tài sản trong lúc thời hạn có thể vẫn đang chạy.

Các Câu Hỏi Thường Gặp

Tôi có bao lâu để tranh chấp di chúc tại NSW?

Đối với đơn yêu cầu cấp dưỡng gia đình, nói chung là 12 tháng kể từ ngày mất. Thời hạn này nghiêm ngặt, vì vậy bạn nên xin tư vấn pháp lý từ rất lâu trước khi thời hạn đến gần.

Tôi có thể tranh chấp di chúc chỉ vì tôi không đồng ý với nó không?

Không đồng ý với di chúc, hoặc cảm thấy di chúc không công bằng, tự nó chưa đủ. Thông thường bạn phải là người đủ điều kiện và chứng minh được rằng chưa có sự cấp dưỡng đầy đủ, hoặc có căn cứ để thách thức tính hợp lệ của di chúc.

Đơn yêu cầu cấp dưỡng gia đình có chắc chắn thành công nếu tôi là con của người đã mất không?

Không. Là con khiến bạn trở thành người đủ điều kiện, nhưng tòa án vẫn đánh giá hoàn cảnh, gồm nhu cầu của bạn, mối quan hệ của bạn với người đã mất và những người khác có yêu cầu đối với di sản.

Tôi có phải ra tòa không?

Yêu cầu phải được khởi kiện tại tòa, nhưng hầu hết các tranh chấp được giải quyết trước phiên xét xử, thường sau khi thương lượng hoặc hòa giải. Luật sư có thể tư vấn liệu việc thỏa thuận có thực tế hay không.

Bài viết này chỉ cung cấp thông tin chung và không phải là tư vấn pháp lý. Pháp luật và thủ tục có thể thay đổi, và mỗi trường hợp đều khác nhau. Hãy trao đổi với luật sư về hoàn cảnh của bạn trước khi hành động.